وَ قُلْ لِلَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ - و گو جهودان و ترسايان را كه توريت و انجيل ايشان را دادند وَ الْأُمِّيِّينَ و اميان عرب يعنى مشركان ، ايشان كه كتاب نداشتند . أَ أَسْلَمْتُمْ ؟ : لفظ استفهام است و معنى امر ، چنان كه جاى ديگر گفت فَهَلْ أَنْتُمْ مُسْلِمُونَ ؟ و جاى ديگر فَهَلْ أَنْتُمْ شاكِرُونَ ؟ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنْتَهُونَ ؟ أَ أَسْلَمْتُمْ خود را بيوكنيد . فَإِنْ أَسْلَمُوا فَقَدِ اهْتَدَوْا مصطفى ص اين آيت بريشان خواند - يعنى بر اهل كتاب ايشان گفتند « اسلمنا » - ما مسلمان شديم . رسول خدا گفت : جهودان را « أ تشهدون انّ عيسى كلمة من اللَّه و عبده و رسوله ؟ » ايشان گفتند : معاذ اللَّه كه عيسى بنده باشد . اين است كه رب العالمين گفت : وَ إِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَيْكَ الْبَلاغُ . بلاغ اسم است و تبليغ مصدر . ميگويد : اگر ايشان از اسلام و دين برگردند ، بر تو جز تبليغ رسالت نيست ، و راه نمودن كار تو نيست : ليس عليك هداهم » - و اين آيت پيش از نزول آيت قتال فرود آمد ، پس چون آيت قتال فرود آمد اين آيت منسوخ گشت . وَ اللَّهُ بَصِيرٌ بِالْعِبادِ يعنى - بصير به من آمن بك و صدّقك و به من كفر بك و كذّبك . مومن و كافر را مىبيند ، و اعمال همه مىداند ، و فردا همه را پاداش مىدهد ، هر كسى را سزاء خويش و جزاء خويش ، چنان كه گفت « و وفيّت كل نفس ما عملت و هو اعلم بما يفعلون . » النوبة الثالثة قوله تعالى : الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنا - رب العالمين جل جلاله و تقدست اسمائه